Casa/TUSAŞ CN-235-100M

Türk Hava Kuvvetleri’nin hafif nakliye uçağı ihtiyacını karşılamak üzere seçilen CN-235-100M uçakları İspanyol CASA firması ile TAI arasında yapılan sözleşme neticesinde ortak üretim modeli altında üretilerek teslim edilmiştir. Sipariş edilen 52 uçaktan iki adedi hazır alım yoluyla teslim edilmiş, kalan 50 uçak ise TUSAŞ tarafından lisans altında Ankara Kahramankazan’da bulunan tesislerde üretilmiştir. Günümüzde nakliye, ELINT/SIGINT, ambulans, arama/kurtarma ve VIP taşıma görevleri için kullanılmakta olan CN-235 uçaklarından ELINT/SIGINT olarak kullanılan üç adedi Genelkurmay Elektronik Sistemler [GES] Komutanlığı’nın Milli İstihbarat Teşkilatı’na devredilmesiyle birlikte MİT’e devrolmuştur. MİT Müsteşarlığı’nda yeniden teşkil edilen Sinyal İstihbarat Başkanlığı bünyesinde uçurulan uçaklar havadan ELINT/SIGINT görevlerinde başarıyla kullanılmaktadır. Bir kısım CN-235 uçağı da ihtiyaç doğrultusunda Özel Kuvvetler Komutanlığı’na devredilmiştir. Envantere kazandırıldığı günden bu yana üç adedi kırıma uğrayan uçaklardan 49 adedi aktif olarak hizmet vermektedir.

CN-235-100M Ambulans Uçakları
Türk Hava Kuvvetleri envanterinde bulunan CN-235-100M uçakları nakliye görevlerinin dışında farklı görevleri icra edebilmek için Hava Kuvvetleri’nin ihtiyacı doğrultusunda yeni konfigürasyonlara çevrilmiştir. Bu kapsamda 91-051 (c/n C-051) ve 97-140 (c/n C-140) tescilli CN-235-100M uçakları havadan hasta ve yaralı nakli görevlerinde kullanılmak üzere Ambulans Uçağa çevrilmiş olup, 2012 yılından bu yana aktif görevde yer almaktadır. Hava Kuvvetleri envanterinde yer alan uçaklar TSK Sağlık Komutanlığı Ambulans Uçak Koordinasyon Merkezi tarafından organize edilmekte olup Ankara’da bulunan 11nci Hava Ulaştırma Ana Üs Komutanlığı bağlısı 211nci ve 212nci Filo Komutanlıkları tarafından uçurulmaktadır. Uçakta görev yapmakta olan askeri sağlık personeli ise Etimesgut Asker Hastanesi’nde görevli personelden seçilmektedir. Ambulans uçaklarda iki Pilot, bir Uçuş Teknisyeni’nden oluşan kokpit ekibinin yanı sıra bir Genel Cerrahi Uzmanı, bir Acil Tıp Uzmanı ile iki Anestezi Uzmanı’ndan oluşan doktor ekibi ile birlikte, dört uçucu Sağlık Teknisyeni Astsubay ve üç Uçuş Hemşiresi görev yapmaktadır. İkisi yoğun bakım hastası olmak üzere toplam 14 hasta ve yaralı taşıma kapasitesi bulunan uçaklar, altı sedye kapasiteli olup her sedyede bir adet Hasta Takip Monitörü, İnfüzyon Pompaları ile Mekanik Ventiletör’ler yer almaktadır. Uçak içerisinde Merkezi Oksijen Sistemi ve Elektroşok Cihazı bulunmaktadır.

CN-235-100M Açık Semalar Gözlem Uçağı
Avrupa Konvansiyonel Silahlı Kuvvetler Antlaşması [AKKA] ile Viyana Belgesi’ni tamamlayıcı mahiyette olan ve Taraf Devletler arasında karşılıklı yapılacak gözlem uçuşları ile güven ve güvenliğin artırılmasını, askeri faaliyetlerde açıklık ve şeffaflık sağlanmasını amaçlayan Açık Semalar Atlaşması [ASA], 24 Mart 1992 tarihinde Helsinki’de imzalanmıştır. Türkiye antlaşmaya, 5 Nisan 1994 tarihinde TBMM’de onay alınmasının ardından 3980 Sayılı Kanun, 9 Nisan 1994 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanmıştır. Türkiye’nin katılım belgesi 30 Kasım 1994 tarihinde Saklayıcı Ülkeler olan Kanada ve Maceristan’a gönderilmiştir. Antlaşma 1 Ocak 2002 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Türk Hava Kuvvetleri envanterinden seçilen 97-131 (c/n C-131) tescilli CN-235-100M uçağı tadil edilerek üzerine ilgili ekipmanlar yerleştirilerek ASA Gözlem Uçağı’na dönüştürülmüş ve 27 Nisan – 6 Mayıs 2004 tarihlerinde Nordholz/Almanya’da icra edilen çokuluslu belgeleme faaliyetleri ile CN-235-100M ASA Gözlem Uçağı olarak onaylanmıştır.

Diğer bir Taraf Devlet üzerinde gözlem uçuşu icra etmek isteyen Taraf Devlet, Gözlem Uçuşu Niyet Bildirimini, gözlem uçuşunun başlangıcından 72 saat önce, bütün Taraf Devletler’e bildirmekle yükümlüdür. Bir gözlem uçuşu periyodu, aksine mutabakat olmadıkça, en fazla 96 saat sürülebilmektedir. Gözlenen Taraf Ülkenin tümü, “Tehlikeli Saha”olarak belirlenmiş sahalar da dahil olmak üzere, Gözlemci Taraf Devletin uçuşuna açık olacaktır.

Taraf olan 34 Avrupa ve Kuzey Amerika ülkesinden Amerika 2020 yılında, Rusya ise 2021 yılında yaşanan siyasi anlaşmazlıklar nedeniyle antlaşmadan çekilmiştir. Açık Semalar Antlaşması Resmi Internet Sayfası

CN-235-100M ELINT/SIGINT Uçakları
Türk Hava Kuvvetleri’nin ihtiyaç duyduğu elektronik harp uçağı ihtiyacı yine CN-235-100M uçakları üzerinden karşılanmıştır. Envanterde bulunan 97-124 (c/n C-124), 97-136 (c/n C-136) ve 97-138 (c/n C-138) tescilli CN-235 uçakları Aselsan tarafından geliştirilip üretilen elektronik harp ve sinyal istihbaratı sistemleriyle donatılmıştır. Bu sistemler hakkında daha detaylı bilgi almak için Türkiye’nin Sinyal İstihbarat Kabiliyeti başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.

CN-235-100M Havadan Hedef Çekme Sistemi Uçakları
Türk Hava Kuvvetleri bağlısı hava savunma birliklerinin gerçek ortamda eğitiminin sağlanması amacıyla üç adet havadan hedef çekme sistemi üretilerek envanterde bulunan CN-235-100M uçaklarına entegre edilmiştir.

Diğer Kullanıcılar :