Hava Savunma Okul Komutanlığı : Hava Savunma Okulu ilk olarak 1949 yılında Muhabere Okulu’nun içerisinde bir kısım olarak kurulmuş ve önleme, kontrol ihtisasına yönelik olarak eğitimler verilmiştir. 1966 yılında İzmir Gaziemir’de bulunan Teknik Okullar Komutanlığı arazisi içerisinde Hava Savunma Okul Komutanlığı teşkil edilmiştir. Bu tarihten itibaren okulda; Kontrol, İhbar, Hava Trafik ve Hava Savunma (Uçaksavar ve Füze) eğitimleri yapılacak şekilde yeniden yapılanmaya gidilmiştir. 1968’de ise bugünde hala faaliyet verdiği binaya taşınmıştır.
Hava Savunma Okulu bünyesinde günümüzde Kontrol İhbar, Hava Trafik ve Hava Savunma sınıfları olmak üzere üç ana ihtisas da eğitim verilmektedir.
Kontrol İhbar Sınıfı: Ülkemizin dört bir yanında bulunan Hava Radar Mevzi Komutanlıkları bünyesinde görev yapan personellerin eğitimleri verilmektedir. Okul bünyesinde yer alan dershanede birebir radar görüntüleri ve hava trafik resimleri Kontrol ve İhbar Radar Operatörü eğitimi alan öğrencilerin önlerindeki ekranlara yansıtılmaktadır. Burada izlerin tespit, teşhis ve sisteme aktarılmasını operatör öğrenciler yapmakta, kontrolörler ise önleme görevini yaptırmaktadır.
Hava Trafik Sınıfı: Hava Kuvvetleri Komutanlığı’na bağlı hava üsleri ve meydanlarda hava trafik kontrolörü olarak görev yapan subay ve astsubay eğitimleri burada verilmektedir. ICAO seviyesinde verilen eğitimler sonucunda Uluslararası Sertifika verilmektedir. Subaylar, okul bünyesinde bulunan Hava Trafik Simülatörü’nde gerçek bir kontrol kulesiymiş gibi eğitim alabilmektedir.
Hava Savunma Sınıfı: Hava Kuvvetleri’nin hava savunma birliklerinde görev yapacak personellerin eğitimleri verilmektedir. Okulda verilen hava savunma eğitimleri:
- HAWK Sistem Operatörü Eğitimi
- HAWK Sistem Makinisti Eğitimi
- HAWK Arazi Bakım Makinisti Eğitimi
- HAWK Radar Bakım Makinisti Eğitimi
- Namlulu Sistemler Operatörü Eğitimi
- Namlulu Sistemler Makinisti Eğitimi
- Alçak İrtifa Füze Operatörü Eğitimi
- Alçak İrtifa Füze Makinisti Eğitimi
- Füze Atış İdare Sistem Makinisti Eğitimi
- Füze Test Cihaz Makinisti Eğitimi
- Füze Sistem Makinisti Eğitimi
- Füze Atış İdare Operatörü Eğitimi
- Füze Rampa Operatörü Eğitimi
Elektronik Harp ve Test Eğitim Sahası [EHTES] : HAVELSAN tarafından geliştirilen sistem, 1999 yılından itibaren Konya’da, Türk Hava Kuvvetleri Komutanlığı’na hizmet etmektedir. Ağırlıklı olarak Doğu Bloğu ülkelerinde kullanılan gerçek hava savunma sistemlerinin yer aldığı eğitim sahasında Türk Hava Kuvvetleri pilotlarının yanı sıra dost ülke pilotları da gerçek sistemler ile eğitim yapabilmekte, bu sistemlere hava taarruzu gerçekleştirebilmektedir.
EHTES Sahasında Bulunan Sistemler :
KKK Hava Savunma Eğitimi
Hava Savunma Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı : Kara Kuvvetleri’nin sorumluluğunda olan alçak irtifa hava savunması ile ilgili görevleri yerine getirecek subay, astsubay, asteğmen adayı öğrenci, uzman erbaş erbaş ve erlere teknolojinin son imkanları kullanılarak eğitim verilmekte ve personel KKK hava savunma birliklerine kazandırılmaktadır. 1944’te Tuzla’da teşkil edilen Uçaksavar Topçu Okulu, 1961’de lağvedilerek bütün unsurlarıyla birlikte Polatlı’da bulunan Topçu ve Topçu Atış Okulu bünyesine bir branş olarak dahil edilmiştir.
Modern harbin gereği olarak hava savunma sistemleri ve konseptlerindeki değişimler, Topçu sınıfı bünyesinde faaliyet gösteren uçaksavar birliklerini ayrı bir sınıf olarak teşkilini zorunlu kılmıştır. 1997’de Hava Savunma Sınıfı ayrı bir sınıf olarak teşkil edilmiş ve Hava Savunma Okulu ismiyle 1 Temmuz 1997’de geçici olarak Ankara/Polatlı’da kurulmuştur. 1998 yılında ise İstanbul Çekmeköy’de bulunan tesislere taşınarak eğitim öğretim faaliyetlerine burada devam etmiştir. 2000 yılında ise acemi erlere hava savunma temel ve ihtisas eğitimi vermek amacıyla kuruluşuna Hava Savunma Eğitim Taburu dahil edilerek ismi Hava Savunma Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı olarak değiştirilmiştir. 8 Temmuz 2008’de Konya’ya intikal etmiş ve faaliyetlerini burada sürdürmektedir.
Hava Savunma Erken İkaz ve Komuta Kontrol Sistemi [HErİKKS] Dershanesi
Kara Kuvvetleri Komutanlığı’nın katılacağı harekatta muharebe sahasındaki tüm hava savunma faaliyetlerini ağ destekli altyapısı ile tek bir noktadan sevk ve idare etmek üzere geliştirilen HErİKKS, bir komuta kontrol sistemidir. HErİKKS Dershanesi’nde sistemi oluşturan tüm alt unsurların kullanıcı arayüz bilgisayarları gerçek bir harekat merkezine bağlı olarak çalışmaktadır. Bu sayede muharebede birbirlerinden kilometrelerce uzakta çalışacak ola personel, sistemin bütününü görerek, tamamen gerçek senaryolar, gerçek hedefler, arazide konuşlu gerçek radarlar ve silah sistemleri ile eğitim yapabilmektedir. Ayrıca sistemin kendisine bağlı orta ve kısa menzilli radar ve silah sistemler ile Hava Kuvvetleri’nin hava gözetleme radarlarıyla doğrudan elektronik bağlantısı mevcuttur. Dershanede; Planlama Bilgisayarı, Harekat Bilgisayarı, Kalkan Radarı, Erken İkaz Unsuru, Stinger Kısım Komutanı ve Stinger Tim Komutanlarının stantları yerleştirilmiş durumdadır. Dershanede verilen eğitimin tamamı hava savunma unsurlarından aktarılan canlı iletişim ile yapılmaktadır.
Kaideye Monteli Stinger Eğitim Simülatörü [KMS-ES] Dershanesi : Türk Silahlı Kuvvetleri envanterinde yer alan ZIPKIN ve ATILGAN KMS Silah Sistemleri’nde nişancı olarak görev alacak personelin eğitim ihtiyacını karşılamak için kullanılan bir simülatördür. Aselsan tarafından üretilen bu sistemde gerçek füze veya hava aracı kullanılmadan asgari maliyetle nişancı eğitimlerinin yapılabilmesi ve nişancının aynı senaryoda birden fazla deneme yapabilmesine olanak sağlanmaktadır.
İz Gözetleme Eğitim Simülatörü [İGES] Dershanesi : 2009 yılında envantere kazandırılan sistem Kara Kuvvetleri’nde hizmet veren 20mm ve 35mm’lik uçaksavar top nişancılarının gözetleme ve nişancılık kabiliyetleri mühimmat ve zaman tasarrufu asgari maliyetle geliştirilmektedir. Simülasyon sayesinde nişancıların eğitimleri her türlü hava ve arazi koşullarında simüle edilebilmektedir.
Hareketli Hedef Simülatörü Dershanesi : İstanbul Çekmeköy’de bulunan eski tesislerinde kalan ve 2000 yılında envantere kazandırılan sistem büyük bir dom içine yerleştirildiği için Konya’ya taşınması mümkün olmamıştır. Stringer ve benzeri ManPADS sistemlerinin füze nişancılarının gerçeğe yakın ortamda atış eğitimleri yapmalarına olanak sağlayan simülatör Türk Silahlı Kuvvetleri’nde görev yapan tüm nişancı personelin eğitimi için kullanılmaktadır.
Hedef Uçak Sistemleri
Hava Savunma Sistemleri’nde görev yapacak personellerin eğitimi için ülkemizde Hava, Kara ve Deniz Kuvvetleri Komutanlıkları envanterinde çok sayıda hedef uçak sistemi görev yapmaktadır. Bu uçaklarla ilgili detaylı bilgileri öğrenmek için “Türkiye Cumhuriyeti İnsansız Hava Aracı Kabiliyeti” yazımızı inceleyebilirsiniz.
Kaynaklar
- Pençe 2013 Atışları ve Işık Tatbikatı | Savunma ve Havacılık Cilt: 27/156, Sayı: 2013/02, Sayfa: 74/82
