Ana Sayfa Askeri Havacılık Emniyet Genel Müdürlüğü Havacılık Dairesi Başkanlığı

Emniyet Genel Müdürlüğü Havacılık Dairesi Başkanlığı

309
0
Google search engine
Geçmişten Günümüze Polis Havacılık Teşkilatı

Emniyet Genel Müdürlüğü Havacılık Dairesi Başkanlığı terör, asayiş, trafik, kaçakçılık ve ilk yardım alanlarında polisin etkinliğini arttırmak amacıyla 19 Ekim 1981 tarihinde, Almanya’dan tedarik edilmeye başlanan 18 adet ikinci el SA-318C Alouette II keşif ve gözetleme helikopteriyle kurulmuştur. Ankara’nın Gölbaşı ilçesinde kurulan Ufuk Danişmend Polis Heliportu’na konuşlandırılan SA-318C helikopterleri ile modern polis havacılığının temelleri atılmıştır. İsmini 27 Mart 1984 yılında Güvercinlik’te yaşanan kazada hayatını kaybeden ilk polis helikopter pilotu Komiser Ufuk Danişmend’ten alan heliport günümüzde Emniyet Genel Müdürlüğü Havacılık Dairesi Başkanlığı’nın merkezi Oğuz Filo olarak hizmet vermektedir. Günümüzde toplam sekiz filodan oluşan Havacılık Dairesi Başkanlığı İstanbul Atatürk Havalimanı’nda Denizhan Filo [1983], İzmir Adnan Menderes Havalimanı’nda Gökhan Filo [2007], Antalya Havalimanı’nda Ayhan Filo [2008], Adana Şakirpaşa Havalimanı’nda Yıldızhan Filo [1994], Erzurum Havalimanı’nda Dadaş Filo [2019], Diyarbakır Havalimanı’nda Dağhan Filo [1990] ve Van Ferit Melen Havalimanı’nda ise Günhan Filo [2014] olarak teşkilatlanmıştır. Envantere kazandırılan SA-318C helikopterleri uzun yıllar Alman Ordusu’nda uçtuktan sonra kullanım fazlası malzeme kapsamında Alman Hükümeti tarafından Türk Silahlı Kuvvetleri’ne hibe edildiler. 29 Haziran 1982’de yapılan törenle ülkemize getirilen helikopterlerden 16’sı Emniyet Genel Müdürlüğü Havacılık Dairesi Başkanlığı’na devredilerek göreve başladı.

Mürettebat dahil 4 kişi taşıma kapasitesine sahip olan SA-318C helikopterleri 1650kg azami kalkış ağırlığına ve 205km/saat azami hıza ulaşabilmektedir. 530bg gücündeki Turbomeca Artouste IIC6 turboşaft motorla güçlendirilen helikopterler azami 4 saat 40 dakika (minimum yükle) havada kalabilmektedir. Havadan emniyet ve asayiş hizmetleri ile kaçakçılığın önlenmesi, havadan trafik denetimi, hasta ve yaralı nakli, havadan ikmal ve denetleme amacıyla kullanılan SA-318C’lerin dışında 80’li yılların sonunda emniyet havacılığını desteklemek amacıyla ilave helikopterler envantere kazandırılmıştır. Bu doğrultuda ilk olarak Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ndeki operasyonları havadan desteklemek amacıyla 24 Ekim 1987 tarihinde bir adet UH-60A Blackhawk helikopteri Amerikan Sikorsky firmasından, bir adet SA-330L Puma helikopteri Aerospatiale firmasından ve üç adet BK-117 helikopteri ise MBB [Messerschmitt-Bölkow-Blohm] firmasından pilotlarıyla birlikte kiralanmıştır. Üç aylığına kiralanmış helikopterlerden Blackhawk için 90 saatine toplam ABD$700.000, SA-330L Puma helikopterine aylık 680.000 Frank, BK-117 helikopterlerinin her biri için de aylık 73.000 Alman Markı ödeme yapılmıştır. Kiralanan bu helikopterlerin ödemeleri Savunma ve Geliştirme İdaresi Başkanlığı [SAGEM] tarafından finanse edilmiş ve helikopterler Diyarbakır’da görev yapmıştır. Kiralanan helikopterler iade edildikleri 3 Haziran 1988 tarihine kadar toplam 543 saat görev uçuşu gerçekleştirmiştir.

Kiralanan helikopterlerin ardından 1988 yılında Emniyet Genel Müdürlüğü Havacılık Dairesi Başkanlığı’nın gücünü arttırmak amacıyla 4 adet SA-330L Puma helikopteri 80 Milyon Frank bedelle envantere kazandırılmıştır. İki yıl ödemesiz toplam 5 yıl vadeli olarak alınan helikopterler için firmanın Türkiye Distribütörü Profilo Holding ile sözleşme imzalanmıştır. İkinci el olarak alınan helikopterlerin tamamı 1989 yılı içerisinde Emniyet Genel Müdürlüğü’ne teslim edilmiştir. Yine 1989 yılında Havacılık Dairesi Başkanlığı envanterine 4 adedi Genel Maksat amaçlı, 2 adedi ise VIP donanımlı toplam 6 adet S-70A-17C Blackhawk helikopteri alımı gerçekleştirmek üzere sözleşme imzalanmış ve helikopterlerin teslimatı 1991 yılı içerisinde tamamlanmıştır. ABD Eximbank kredisi ile ABD$69 Milyon’u aşan sözleşme ile tedarik edilen helikopterlerden 4 adedi Aralık 1990 tarihinde, VIP amaçlı alınan iki helikopter ise 1991 yılında teslim edilmiştir. Envantere kazandırılan iki adet SA-330L Puma ve yine iki adet Blackhawk helikopteri Türk Silahlı Kuvvetleri envanterinde bulunan UH-1 Iroquois helikopterlerinin taşıyamadığı ağır malzemelerin yüksek dağ yamaçlarında bulunan karakollara taşınması ve terörle mücadeleye havadan destek sağlaması amacıyla Olağanüstü Hal Bölgesi’nde konuşlandırılmıştır. Envantere kazandırıldığı günden bugüne Alouette II helikopterlerinden 2 tanesi, Puma helikopterlerinden de bir tanesi kırıma uğramış, kalan helikopterler [EM-2062 hariç] hizmet dışına çıkarılmıştır. SA-330L Puma helikopterlerinin P4 bakımları için ihale açılmış, helikopterlerin önemli aksamları bakım için yurtdışına gönderilmiş, fakat bir türlü geriye dönemeyerek hizmet dışına çıkarılmışlardır. S-70A-17C Blackhawk helikopterlerinden VIP amacıyla kullanılan EM-1614 tescilli olanı [25.02.1992’de düştü] 1991 yılında Kara Kuvvetleri’ne devredilmiş, kalan 5 helikopter ise aktif olarak kullanılmaktadır.

Emniyet Genel Müdürlüğü Havacılık Dairesi Başkanlığı’nın ihtiyacı olan ve uzun yıllardır kaynak yetersizliği nedeniyle bir türlü hayata geçirilemeyen Helikopter Alım Projesi ile 10 adet Hafif Sınıf, 20 adet Orta Sınıf ve 4 adet Ağır Sınıf olmak üzere toplam 34 adet helikopter ve 2 adet sabit kanatlı uçak alımı kararlaştırdı. SA-318C Alouette II helikopterlerinin yerini almak üzere 10 adet hafif tek motorlu helikopter alımı kararlaştırılmış ve İçişleri Bakanlığı tarafından Savunma Sanayi Müsteşarlığı bu proje için görevlendirilmiştir. 29 Aralık 1998 tarihinde 10 adet tek motorlu Hafif Helikopter Projesi için 8 helikopter üreticisi firmaya Teklife Çağrı Dökümanı gönderilmiştir. Projeye Bell Helicopter firması Bell 407 ile, Agusta firması A119 Koala ile, Eurocopter firması EC120 Colibri ile ve MD Helicopter Inc. firması da MD-600N modeli ile katılmış ve 14 Aralık 2000 tarihinde neticelendirilen ihaleyi Amerika/Arizona merkezli MD Helicopter Inc. firması MD-600N helikopteri ile ABD$23.618.381 bedelle kazanmıştır. En düşük fiyat teklifini veren ve bir adette helikopter hangarı yapmayı taahhüt eden firma helikopterleri 2001 yılı Haziran ayında teslim edeceğini belirtmiş fakat Hazine Müsteşarlığı ile helikopterlerin kredisini sağlayan EximBank arasında yaşanan bazı sorunlar nedeniyle teslimatlar gecikmiştir. İlk ikisi 24 Haziran 2004 tarihinde, son 5 adedi ise 8 Mayıs 2006 tarihinde teslim edilen helikopterlerin 6 tanesi Wescam üretimi FLIR cihazı ile donatılmıştır. Ayrıca helikopterlerin tamamında gece uçuşlarında kullanılan güçlü aydınlatma sistemi SX-16 NightSun cihazı ile donatılmıştır. Kuyruk rotoru yerine basitçe hava üfleme prensibi ile çalışan NOTAR sistemi bulunan MD-600N helikopterleri 1.745kg azami kalkış ağırlığına, 712kg taşıma kapasitesine ve 435 litre yakıt taşıma kapasitesine sahiptir. 2 saat 30 dakika havada kalabilen MD-600N helikopterleri 300km/saat azami hıza ve 429km azami menzile ulaşabilmektedir. Helikopterlerden Antalya Polis Havacılık Şube Müdürlüğü’nde görevli EM-0063 tescilli olanı 19 Temmuz 2006 tarihinde yaptığı bir görev uçuşu sırasında Antalya kent merkezine düşmüş, kalan 9 helikopter ise 2019 yılında envanterden çıkarılmıştır.

Emniyet Genel Müdürlüğü envanterine kazandırılan bir diğer helikopter ise TOBB tarafından Başbakan’ın kullanımı için 2004 yılında alımına karar verilen S-92A Helibus helikopteridir. Günümüzde envanterde 3 adet bulunan helikopterler ve Türkiye Cumhuriyeti VIP Hava Aracı Filosu hakkında detaylı bilgi almak için lütfen burayı tıklayın.

Emniyet Genel Müdürlüğü Havacılık Dairesi Başkanlığı’nın pilotaj eğitimlerinde kullanılmak ve ihtiyaç duyulması halinde havadan keşif ve gözetleme faaliyetlerine destek vermek amacıyla 2007 yılında iki adet Bell 206L-3 Long Ranger helikopteri envantere kazandırılmıştır. 2 Pilot ve 4 Yolcu kapasiteli helikopterlerden EM-101 tescilli 1986 model Bell 206L-3 TC-HLT tescili ile, EM-102 tescilli 1988 model Bell 206L-3 ise TC-HNT tescili ile sivil olarak uçtuktan sonra filoya dahil edilmiştir. Ankara Gölbaşı’ndaki Ufuk Danişmend Heliportu’nda görev yapan helikopterlerin yanı sıra merkezde bir adet FNPT seviyesinde bir adet Bell 206 Uçuş Eğitim Simülatörü‘de kurulmuştur.

Emniyet Genel Müdürlüğü Havacılık Dairesi Başkanlığı’nın havadan keşif gözetleme kabiliyetinin arttırılması amacıyla başlatılan EGM Hafif Sınıf Çift Motorlu Helikopter Projesi başlatılmıştır. 22.06.2011 tarihinde yayınlanan Teklife Çağrı Dosyası’na İtalyan AgustaWestland, Amerikan Bell Helicopter ve Alman Eurocopter Deutschland firması teklif vermiş ve yapılan değerlendirmeler sonucunda Bell Helicopter firması tarafından teklif edilen Bell 429 Global Ranger helikopterinin alımına karar verilmiştir. 6 Mart 2012 tarihinde Kanada Büyükelçisi John Holmes, Savunma Sanayi Müsteşarı Murad Bayar, Emniyet Genel Müdürü Mehmet Kılıçlar, Bell Textron CEO’su Larry Blanford ve diğer yetkililerin katılımıyla imzalanan sözleşme neticesinde 15 adet Bell 429 Global Ranger helikopteri ABD$139 Milyon bedelle sipariş edilmiştir. 2 pilot ve 6 yolcu taşıma kapasitesine sahip olan Bell 429 helikopterlerinin tamamında Star Safire 380-HD FLIR Sistemi, megafon ve ışıldak teçhizatı yer almaktadır. Dört saat havada kalabilme yeteneğine sahip olan Bell 429, 11.000 feet [3.438 metre] azami irtifaya, 287km/saat azami hıza ve 754km azami menzile ulaşabilmektedir. Tek pilotlu aletli uçuş sertifikasına sahip olan helikopter iki adet üç eksenli otopilota ve sayısal kokpit donanımına sahiptir.

Emniyet Genel Müdürlüğü Havacılık Dairesi Başkanlığı kurulduğu 1981 yılından yaklaşık 32 yıl sonra ilk sabit kanatlı hava aracı envanterine kazandırıldı. Özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri’nde devam eden terör operasyonlarında kullanılmak üzere Kara Kuvvetleri Komutanlığı envanterine Amerika’dan kiralanan King Air 350i İnsanlı Keşif Uçakları’ndan ciddi faydalar sağlanması nedeniyle Türkiye Cumhuriyeti güvenlik birimlerinde benzeri uçakların sayısını arttırmak üzere çalışmalar başlatıldı. Bu kapsamda Emniyet Genel Müdürlüğü Havacılık Dairesi Başkanlığı’nın kullanımı için iki adet Çok Maksatlı Keşif ve Gözetleme Uçağı Alım Projesi altında iki adet King Air 350i İnsanlı Keşif Uçağı alımı gerçekleştirildi. İlki 2013 yılında, ikincisi de 2016 yılında envantere kazandırılan bu uçaklar 3.343 km azami menzile ve 5 saat havada kalabilme yeteneğine sahip, toplam 3 mürettebat ile 5 yolcu kapasitelidir. 580 km/saat azami hıza ve 35.000 feet azami irtifaya ulaşabilen King Air 350i uçaklarından EM-809 tescilli olanı değerinden farklı olarak ABD üretimi bir Haberleşme Kestirme ve Dinleme Sistemi’ne [DF] ve Thales üretimi Ku-Bant I-MASTER GMTI/MMTI/SAR Radarına sahiptir.

Emniyet Genel Müdürlüğü kaza/kırıma uğrayan EM-809’un yerini doldurmak ve insanlı keşif filosunu güçlendirmek için ilave üç adet King Air 350i uçağı envanterine katmıştır.

Emniyet Genel Müdürlüğü envanterine kazandırılan ilk jet motorlu uçak yurtdışından ikinci el olarak satın alınan iki motorlu Cessna 560XL Citation Excel XLS+ uçağıdır. Emniyet Genel Müdürlüğü İstihbarat Daire Başkanlığı’nın kullanımı için Savunma Sanayi Müsteşarlığı üzerinden Savunma Sanayi Destekleme Fonu kaynakları kullanılarak 13 milyon Euro bedelle satın alınan uçak 3.441 km azami menzile ve 815 km/saat azami hıza ulaşabilmektedir.

Emniyet Genel Müdürlüğü Havacılık ve İstihbarat Daire Başkanlıkları envanterinde taktik ve mini sınıf insansız hava araçları yer almaktadır. Bayraktar TB-2S SİHA, Çağatay VTOL İHA, Bayraktar Mini İHA gibi sistemler hakkında detaylı bilgi almak için lütfen burayı tıklayın.

Ayrıca Kara Kuvvetleri envanterinden çıkarılan iki adet Hughes H-300C helikopteri EGM Havacılık Dairesi Başkanlığı’na devredilerek burada yer eğitimi amacıyla kullanılmıştır.

EGM Havacılık Dairesi’nde Bir İlk: T-129B ATAK

Emniyet Genel Müdürlüğü’nün, Devlet Büyüklerini koruma görevleri ile organize suç örgütleri, insan kaçakçılığı, narkotik suçlar ve bölücü terör örgütleriyle mücadele görevlerinde öncelikle vatandaşların, görev yapan personelin ve kullanılan araçların güvenliğinin sağlanabilmesi için taktik keşif ve gözetleme helikopterine ihtiyaç duyulmuştur. Bu kapsamda 2013 yılında Savunma Sanayii Başkanlığı’na yazılan yazı ile proje için çalışmalar başlatılmıştır. Bu doğrultuda Savunma Sanayi Başkanlığı ile Türk Havacılık Uzay Sanayii A.Ş. arasında 2 Ocak 2017 tarihinde imzalanan İçişleri Bakanlığı Silahlı Helikopter Tedarik Projesi Sözleşmesi ile Emniyet Genel Müdürlüğü’ne dokuz adet T-129 ATAK helikopterinin tedarik edilmesi kararlaştırılmıştır. Daha sonra T-129 EGEMEN olarak adlandırılan projenin ilk helikopteri olan EM-102 tescilli T-129B ATAK helikopteri Şubat 2021 tarihinde teslim edilmiştir. Envantere kazandırılan diğer iki helikopter ise aynı yılın Mayıs ayında Havacılık Dairesi’ne teslim edilmiştir.

Pilot Komiser Yardımcısı Özge Karabulut Türkiye’nin ilk kadın taarruz helikopteri pilotu olarak Türk Havacılık Tarihi’ne geçti. Son iki yılı pilot olmak üzere dört yıldır Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde görev alan Karabulut, 9 haftalık eğitimini tamamlayarak ATAK helikopterinin kokpitine geçmeyi başardı.

EGM Havacılık Dairesi Başkanlığı Envanteri

SıraHava Aracı TipiTescilAçıklama
1SA-318C Alouette IIEM-2008w/o 20.05.2011 – İstanbul/Beykoz
2SA-318C Alouette IIE-2054Anadolu Üniversitesi’nde
3SA-318C Alouette IIEM-2056w/o 20.07.1996 – Antalya/Kemer
4SA-318C Alouette IIEM-2062Faal tutulmaktadır.
5SA-318C Alouette IIE-2070
6SA-318C Alouette IIE-2071ODTÜ Bilim ve Teknoloji Müzesi’nde
7SA-318C Alouette IIE-2076Kayseri Erciyes Üniversitesi’nde
8SA-318C Alouette IIE-2077Eskişehir Havacılık ve Tayyare Parkı’nda
9SA-318C Alouette IIE-2084
10SA-318C Alouette IIEM-2099Özel Harekat Başkanlığı Girişi’nde
11SA-318C Alouette IIE-2115Kayseri Erciyes Üniversitesi’nde
12SA-318C Alouette IIE-2119ODTÜ Bilim ve Teknoloji Müzesi’nde
13SA-318C Alouette IIE-2120
14SA-318C Alouette IIE-2121
15SA-318C Alouette IIE-2122
16SA-318C Alouette IIE-2123Uşak İl Emniyet Müdürlüğü’nde
17SA-318C Alouette IIEM-2128Polis Müzesi’nde
18SA-318C Alouette IIE-2135
19UH-60A BlackhawkSikorsky’den 3 aylığına kiralandı.
20SA-330L PumaAeropastiale’den 3 aylığına kiralandı.
21BK117A-4D-HBNVMBB’den 3 aylığına kiralandı.
22BK117A-4D-HBNEMBB’den 3 aylığına kiralandı.
23BK117MBB’den 3 aylığına kiralandı.
24SA-330L PumaEM-1624
25SA-330L PumaEM-1628Pakistan Ordusu’nda [Tescil: 1628]
26SA-330L PumaEM-1630Pakistan Ordusu’nda [Tescil: 1630]
27SA-330L PumaEM-1635w/o 03.04.1998 – İstanbul/Haliç
28S-70A-17C BlackhawkEM-702
29S-70A-17C BlackhawkEM-703
30S-70A-17C BlackhawkEM-704
31S-70A-17C BlackhawkEM-705
32S-70A-17C BlackhawkEM-701VIP
33S-70A-17C BlackhawkEM-1614w/o 25.02.1992 – Kahramanmaraş/Yalıntaş
34MD-600N [FLIR Donanımlı]EM-0060Eastern Atlantic Helicopters’a satıldı [G-CLFV]
35MD-600N [FLIR Donanımlı]EM-0061Eastern Atlantic Helicopters’a satıldı [G-CLFT]
36MD-600NEM-0062Oceania Aviation Ltd. satıldı [ZK-HDO]
37MD-600NEM-0063w/o 19.07.2006 – Antalya/Muratpaşa
38MD-600N [FLIR Donanımlı]EM-0064Eastern Atlantic Helicopters’a satıldı [N600MW]
39MD-600NEM-0065Eastern Atlantic Helicopters’a satıldı [G-CLFS]
40MD-600N [FLIR Donanımlı]EM-0066Eastern Atlantic Helicopters’a satıldı [G-CLFR]
41MD-600N [FLIR Donanımlı]EM-0068
42MD-600N [FLIR Donanımlı]EM-0068Eastern Atlantic Helicopters’a satıldı [G-CLFP]
43MD-600NEM-0070Eastern Atlantic Helicopters’a satıldı [G-CLFW]
44S-92A HelibusTCCB1TC-HEY/N168Q
45S-92A HelibusTCCB2TC-OBA/N8126V
46S-92A HelibusTCCB3TC-HUT/N173Y
47B-206L-3 Long RangerEM-118710001/N32098
48B-206L-3 Long RangerEM-124610002/C-FBTZ
49Hughes H-300CEM-1291Pilot ve Tekniyen yer eğitiminde kullanılıyor.
50Hughes H-300CEM-1292Pilot ve Tekniyen yer eğitiminde kullanılıyor.
51King Air 350iEM-808
52King Air 350iEM-809w/o 15.07.2020 – Van/Gevaş
53King Air 350iEM-810
54King Air 350iEM-890
55King Air 350iEM-891
56B-429 Global RangerEM-7091w/o 15.07.2016 – Ankara/Gölbaşı
57B-429 Global RangerEM-7092
58B-429 Global RangerEM-7093
59B-429 Global RangerEM-7095
60B-429 Global RangerEM-7100
61B-429 Global RangerEM-7102
62B-429 Global RangerEM-7109
63B-429 Global RangerEM-7111
64B-429 Global RangerEM-7112
65B-429 Global RangerEM-7114
66B-429 Global RangerEM-7115
67B-429 Global RangerEM-7116
68B-429 Global RangerEM-7117
69B-429 Global RangerEM-7118
70B-429 Global RangerEM-7119
71Ce.560XL Citation Excel XLS+EM-805
72S-70i BlackhawkEM-706
73S-70i BlackhawkEM-707
74S-70i BlackhawkEM-708w/o 04.02.2024 – Gaziantep/Nurdağı
75S-70i BlackhawkEM-709w/o 18.04.2017 – Tunceli/Pülümür
76T-129B ATAK Faz-IIEM-101
77T-129B ATAK Faz-IIEM-102
78T-129B ATAK Faz-IIEM-103
79T-70 BlackhawkEM-710
80T-70 BlackhawkEM-711
81T-70 BlackhawkEM-712
82T-70 BlackhawkEM-713
83Bayraktar TB2 İHAEM-321
84Bayraktar TB2 İHAEM-322
85Bayraktar TB2 İHAEM-323
86Bayraktar TB2 İHAEM-324
87Bayraktar TB2 İHAEM-325
88Bayraktar TB2 İHAEM-341
89Bayraktar TB2 İHAEM-342
90Bayraktar TB2 İHAEM-343
91Bayraktar TB2 İHAEM-344T154
92Bayraktar TB2 İHAEM-351
93Bayraktar TB2 İHAEM-352
94Bayraktar TB2 İHAEM-353T114
95Bayraktar TB2 İHAEM-361S42
96Bayraktar TB2 İHAEM-362S43
97Bayraktar TB2 İHAEM-363S44
98Bayraktar TB2 İHAEM-364
99Bayraktar TB2 İHAEM-365
100Bayraktar TB2 İHAEM-374

Özel Harekat Polisleri’nin Eğitimleri’nde Kullanılan Airbus A300

İlk olarak 22 Aralık 1976 tarihinde South African Havayolları filosuna ZS-SDB kuyruk tesciliyle katılan Airbus A300B2K-3C tipi uçak daha sonra ülkemizde faaliyet gösteren Onur Air filosuna dahil edilmiştir. 2001-2006 yılları arasında Onur Air adına uçtuktan sonra Ocak 2006’da hurdaya ayrılarak emekli edilmiştir. Bir süre Atatürk Havalimanı’nda bekleyen uçak, Özel Harekat Polislerinin uçak kaçırma eğitimlerine kullanılmak üzere Gölbaşı’nda bulunan Özel Harekat Başkanlığı içerisinde bulunmaktadır.

Üretim Numarası37
İlk Uçuş Tarihi02.11.1976
Test TesciliF-WUAU
Hizmet Bilgileri
South African AirwaysZS-SDB (Hizmete Giriş: 22.12.1976)
Onur AirTC-ONY (Hizmete Giriş: 12.11.2001)


Google search engine

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz