Türk Hava Sahası’nın hava savunma maksatlı olarak takibi ve korunmasının sorumluluğu 5593 sayılı kanunun üçüncü maddesi ile Genelkurmay Başkanlığı’na verilmiş, Genelkurmay Başkanlığı da bu sorumluluğu bir direktif ile Hava Kuvvetleri Komutanlığı’na devretmiştir. Bu kapsamda; Türk Hava Sahası’nın gerçek zamanlı kontrolü Eskişehir’de bulunan Muharip Hava Kuvveti ve Hava Füze Savunma Komutanlığı tarafından yürütülmektedir. 5 Ağustos 2014 tarihindeki yeni yapılanma ile Eskişehir’de oluşturulan Muharip Hava Kuvveti bünyesinde oluşturulan ve yine Eskişehir’de konuşlu olan Hava Savunma Komutanlığı ile hava, kara ve deniz ünitelerinin tümünün koordinasyonunu ve hava füze savunmasını tek bir merkezden yürütebilmektedir. Günümüzde Hava Kuvvetleri bu görevi karargahı Eskişehir’de bulunan Muharip Hava Kuvveti Komutanlığı‘na bağlı Hava Savunma Komutanlığı envanterinde bulunan Hava Gözetleme ve Erken İkaz Radarları, Hava Savunma Silah Sistemleri ve HİK Grup Komutanlığı envanterinde bulunan Boeing üretimi E-7T Havadan Erken İhbar ve Kontrol Uçakları ile icra etmektedir. Ayrıca Keşif Uydu Komutanlığı envanterinde bulunan Uydu Sistemleri sayesinde anlık istihbarat ve keşif faaliyetleri de icra etmektedir. Gelişmiş hava gözetleme ağına entegre ülkemizi havadan gelebilecek saldırılara karşı korumak için çok sayıda silah sistemi projesi yürütülmektedir.
Hava Kuvvetleri Komutanlığı karargahı Eskişehir’de bulunan Muharip Hava Kuvveti Komutanlığı’na bağlı Hava Savunma Komutanlığı ile ülkemiz üzerindeki tüm hava hareketlerini anlık olarak takip etmektedir. Hava Savunma Komutanlığı, Kontrol Grup Komutanlığı, 15nci Füze Üs Komutanlığı ve Havadan İhbar Kontrol Grup Komutanlığı’ndan oluşmaktadır.
Türk Ordusu’nda Trablusgarp Harbi‘nde İtalyan hava filosuna karşı tüfek ve topların hava savunma silahı gibi kullanılmasıyla başlayan hava savunma ihtiyacı Çanakkale Savaşı‘nda da benzeri şekilde uygulanmıştır. Birinci Dünya Savaşı‘nda ortaya çıkan hava tehdidinin bertaraf edilmesi amacıyla ilk uçaksavar silahları 1927 yılında envantere kazandırılmıştır. Yurt içinde çeşitli hassas bölgelerin hava savunması amacıyla 1931-1932 yılları arasında Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na bağlı her biri üç bataryadan oluşan Diyarbakır, Eskişehir, İstanbul ve Kütahya’da uçaksavar taburları teşkil edilmiştir. 1940 yılında ise İstanbul/Metris’de bulunan Topçu Atış Okulu’nda ilk defa uçaksavar kursu başlatılmış ve İngiliz öğretmenler tarafından eğitim verilmiştir. 1950 yılına kadar İngiltere, Almanya ve Fransa gibi ülkelerin üretimi olan 2cm’lik, 3,7cm’lik, 7,5cm’lik, 12,7mm’lik, 40mm’lik ve 94mm’lik çok sayıda uçaksavar, Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine alınmıştır.
İkinci Dünya Savaşı ve sonrasında hava tehdidinin boyutları ve buna karşılık olarak hava savunmasının önemi çok daha iyi anlaşılmıştır. Bu nedenle 1951 yılında Ankara’da Yurtiçi Uçaksavar Topçu Tümen Komutanlığı kurularak Ankara, Eskişehir ve Malatya’daki uçaksavar birlikleri Hava Savunma Komutanlığı’nın harekat kontrolüne girmiştir.
1952’ye gelindiğinde Kara Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinde 51 adet uçaksavar taburu yer almaktadır.
Bu dönemde zırhlı birliklerin havadan gelecek saldırılara karşı korunması maksadıyla 40mm’lik M19 Kundağı Motorlu Uçaksavar Silahı envantere kazandırılmıştır.
1956 yılında 2. Ordu Karargahı Balıkesir’den Konya’ya intikal ettirilerek bünyesinde Yurtiçi Uçaksavar Tümen Komutanlığı kurulmuştur. Bu Tümen’e 1inci, 2nci ve 3üncü Uçaksavar Tugay Komutanlıkları ile 9uncu Uçaksavar Alay Komutanlığı dahil edilmiştir.
1952 yılında Türkiye’nin NATO‘ya girişinin hemen ardından önce 1955 yılında MIM-3 Nike Ajax ve 1959 yılında da MIM-14B/C Nike Hercules Uzun Menzilli Hava Savunma Sistemi envantere kazandırılmış ve uzun yıllar boyunca Türk Hava Sahası’nın aktif korunması bu sistemler ile sağlanmıştır. Dünyadaki son iki MIM-14 Nike Hercules kullanıcısı konumda kalan Türk Silahlı Kuvvetleri, artık kullanım ömürlerinin dolması nedeniyle Uzun Menzilli Bölge Hava ve Füze Savunma Sistemi [T-LoRAMiDS] Projesi‘ni hayata geçirmiştir.
17 Aralık 2010 tarihinde Tunus’ta Muhammed Buazizi isimli üniversite mezunu işsiz bir gencin meyve sattığı satış arabasına polis müdahalesinin ardından kendini yakması Orta Doğu için artık geri dönülemez sonuçları olacak büyük ayaklanma, isyan ve yönetim değişikliklerine sebep olmuştur. Tunus’ta başlayan bu halk ayaklanması yanı başımızda bulunan Suriye’ye de sıçramış ve sonucunda bölünmüş topraklar, 4 milyonun üzerinde Suriyeli göçmen ve sınırlarımıza havadan ve karadan yapılan taciz atışlarıyla devam etmiştir. 22 Haziran 2012 tarihinde Türk Hava Kuvvetleri’ne ait 77-0314 tescilli RF-4E/TM Phantom II tipi silahsız keşif uçağının Suriye Hava Savunma Sistemleri tarafından düşürülmesi sonucu ülkemiz angajman kurallarını değiştirmiş ve yapılan saldırılara misliyle karşılık vermiştir. Ülkemizin yıllarca PKK terör örgütüyle verdiği mücadele, uslanmaz komşu Yunanistan ile yaşanan it dalışları, Asya ile Avrupa’yı birleştiren stratejik konumu ve son olarak yapılan sınır ötesi operasyonlar uzun menzilli hava savunma konusundaki eksiklerimizi bir kez daha göstermiştir. Hem Hava Kuvvetleri, hem de Kara Kuvvetleri’ni hava savunma anlamında güçlendirmek adına başlatılan milli ve yerli projelerin yanında en önemli proje günümüzde en çok konuşulan konu olan S-400 Hava Savunma Sistemleri‘nin tedarik edildiği T-LoRAMiDS Projesi’dir. Amerika ile olan tüm müttefiklik ilişkilerimiz S-400 sistemlerinin envantere alınmasından sonra kriz haline gelmiş ve Amerikan tarafının F-35 Lightning II uçaklarının Türkiye’ye teslim edilmesine rağmen sevkiyatına engel olmasıyla en üst seviyeye çıkmıştır. Üretim ortağı olmamıza ve tüm sorumlulukları yerine getirmemize rağmen S-400 sistemleri bahane edilerek oluşturulan F-35 Lightning II Uçağı Krizi günümüzde de devam etmekte olup ülkemiz projeden çıkarılmıştır. Defalarca Amerikan yapımı Patriot Uzun Menzilli Hava Savunma Sistemi almak için girişimlerde bulunan Türkiye’ye bu ürünler çeşitli sebeplerle satılmamış ve S-400 sistemleri bahane edilerek ortaya çıkarılan krizin amacı derinlemesine tartışılması gereken bir konudur.
NATO‘dan Talep Edilen Hava Savunma Sistemleri : Arap Baharı sonrasında Orta Doğu ülkelerinde ortaya çıkan iç karışıklıklar Suriye’ye de sıçramış ve bunun sonucunda ülkemiz ağır bedeller ödemek zorunda kalmıştır. Suriye’den kaynaklanabilecek olası hava ve kısa menzilli balistik füze [SRBM] tehditlerine karşı Türkiye, tamamen savunma amaçlı bir tedbir olarak, Kasım 2012’de NATO’dan yeterli sayıda Patriot Hava ve Füze Savunma Sistemi‘nin Türk toprakları üzerinde konuşlandırılmasını talep etmiştir. Resmi talep NATO üyesi ABD, Almanya ve Hollanda hükümetleri tarafından olumlu karşılanmış ve bu ülkelerden toplam altı batarya Patriot PAC-3/PAC-2 Hava ve Füze Savunma Sistemi ile 1.200 askeri personel deniz ve hava yoluyla ülkemize getirilmiştir.
Bu doğrultuda 21 Aralık 2012 tarihinde iki ayrı gemiyle İskenderun Limanı’na getirilen Patriot PAC-3 bataryalarından Aman Hava Kuvvetleri bağlısı olan Kahramanmaraş’ta konuşlu 5nci Zırhlı Tugay’a [Gazi Kışlası], Hollanda Kara Kuvvetleri bağlısı olan ise Adana İncirlik Üssü ile Seyhan İlçe Jandarma Komutanlığı’na [Recai Engin Kışlası] konumlandırılmıştır. Yaklaşık 400 asker, 100 konteynerden oluşan 300 araçlık bir konvoy ile Kahramanmaraş’a gelen Alman Patriot’ları MIM-104F PAC-3 ve MIM-104D PAC-2 GEM+ füze lançerlerinden oluşan iki batarya olarak 29 Ocak 2013 tarihinde aktif hale getirilmiştir. 26 Ocak 2013’te aktif hale gelen yaklaşık 160 araç ve 60 konteynerden oluşan iki batarya Hollanda Patriot’ları 360’a yakın personel tarafından işletilmektedir. İncirlik Hava Üssü’ne yedi lançer, Recai Engin Kışlası’na ise toplam beş lançer yerleştirilmiştir. İlk başta bir yıllığına gönderilen Alman Patriotları’nın süresi iki kere daha uzatılarak ülkemizden 31 Ocak 2016 tarihinde geri çekilmiştir. Hollanda’dan gelen Patriot bataryaları ise 15 Ocak 2015 tarihinde kadar görev yapmıştır.
ABD’nden yük gemisi ve C-5B Galaxy ve C-17 Globemaster askeri ulaştırma uçakları ile gönderilen yaklaşık 400 askerden oluşan iki Patriot PAC-3 bataryası Gaziantep’te konuşlu 5nci Zırhlı Tugay Komutanlığı’na bağlı General Hüseyin Ataman Kışlası’na konuşlandırılmıştır. Sekiz lançerden oluşan Amerikan Patriot’ları 2013 yılı Şubat ayında aktif hale getirilmiştir. 2015 yılı Ekim ayına kadar ülkemizde kalan bataryalar Türkiye’nin Suriye’de bulunan PKK ve IŞİD hedeflerine yapmış olduğu operasyonlar bahanesiyle “tehdit algısının değişmesi sebebiyle” 15 Ekim 2015 tarihinde ülkemizden ayrılmıştır.
Hollanda’ya ait Patriot sistemlerinin yerine İspanya’dan 4 lançerden oluşan bir sistem 26 Ocak 2015 tarihinde Adana’da hizmete girdi. Görev süresi bir yıl olarak açıklanan sistemlerin Ocak 2016 tarihinden itibaren 6 aylık sürelerle görev süreleri uzatıldı. Ekim 2019’da başlayan Barış Pınarı Harekatı sonrasında ülkemizden çekilmek istenen sistemlerin, Aralık 2019’da Londra’da düzenlenen NATO zirvesi sonrasında görev süresi iki ülke Başbakanı’nın yaptığı görüşme sonrasında bir kez daha uzatıldı. Bir kez daha uzatılmasına rağmen Adana İncirlik Hava Üssü’nde bulunan 4 lançerden oluşan Patriot Bataryası günümüzde de aktif olarak burada görev yapmaktadır.
Ülkemize NATO destekli olarak son gelen sistem İtalyan Kara Kuvvetleri’ne bağlı 4ncü Hava Savunma Alayı’nın ASTER 30 Block-1 SAMP/T Bataryası’dır. Sistemler Kahramanmaraş’ta bulunan 5nci Zırhlı Tugay’ı Gazi Kışlası’na kurulmuştur. Biri opsiyonel, biri yedek olarak ülkemize gelen iki batarya 24 Haziran 2016 tarihinde aktif hale getirilmiş ve 25 Ekim 2019 tarihine kadar görev yapmıştır. İtalyan Basını bataryaların geri çekilmesine sebep olarak Barış Pınarı Harekatı’nı gösterse de İtalyan Savunma Bakanı’nı bu haberi yalanlamıştır.
Milli olarak yürütülen alçak ve orta irtifa hava savunma silah sistem projelerinin yanı sıra taşınabilir erken ihbar radar projeleri de yürütülerek hava savunma kabiliyeti en üst seviyeye çıkarılmaktadır. Ayrıca Hava, Kara ve Deniz Kuvvetleri Komutanlığı envanterinde bulunan taktik sahadaki hava savunma unsurlarının birbirleri arasında anlık haberleşerek iletişim kurmasını sağlamak amacıyla Aselsan tarafından geliştirilen Hava Savunma Erken İkaz ve Komuta Kontrol Sistemi [HErİKKS/HErİKKS-D] ile üç kuvvete bağlı unsurların birbileriyle anlık iletişimi sağlanmıştır. Yine Aselsan tarafından geliştirilen ağ merkezli bir iletişim altyapısı olan Taktik Saha Muharebe Sistemi [TaSMuS] ve Havelsan tarafından geliştirilen Hava Kuvvetleri Bilgi Sistemi üzerinden sahada bulunan tüm askeri birimlerin anlık bilgi alışverişi sağlanmıştır. Bu sayede tek bir noktadan yönetilen hava savunma ağı ile etkin ve caydırıcı bir güç elde edilmiştir.
| Sistem İsmi | İlk Teslimat | Kullanıcı Birlik |
| HErİKKS | 1998/Şubat | Kara Kuvvetleri Komutanlığı |
| HErİKKS-II | 2004/Temmuz | Kara Kuvvetleri Komutanlığı |
| HErİKKS-D | 2005/Ağustos | Deniz Kuvvetleri Komutanlığı |
| HErİKKS-MSYS | 2008/Kasım | Kara Kuvvetleri Komutanlığı |
| HErİKKS-V | 2008/Aralık | Kara Kuvvetleri Komutanlığı |
| Yeni Nesil HErİKKS | 2015 | Kara Kuvvetleri Komutanlığı |
| Entegre HSKS | Kara Kuvvetleri Komutanlığı | |
| HErİKKS-VI | 2020/Aralık | Kara Kuvvetleri Komutanlığı |
Bir kolordunun taktik alandaki hava savunma ve komuta kontrol faaliyetlerini gerçekleştirmesine imkan tanıyacak şekilde tasarlanmış olan HErİKKS, taktik sahadaki hava savunma unsurları arasında Taktik Saha Muharebe Sistemi [TaSMuS]’nin sağladığı güvenli ve hızlı haberleşme altyapısı üzerinden, gerçek zamanlı veri iletişimi ve C2 amaçlı bir bilgisayar ağı kurmaktadır. Aselsan önderliğinde yerli savunma sanayi firmaları tarafından tasarlanıp üretilen ve tüm yazılımları milli olarak gerçekleştirilmiş özgün bir Hava Savunma Komuta Kontrol ve Bilgi Sistemi olan HErİKKS, halihazırda Trakya, Gelibolu ve Ege’deki üç Kolordu ile Konya’daki Hava Savunma Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı’nda kullanılmaktadır. Sistemin Deniz Kuvvetleri Komutanlığı için üretilen versiyonu HErİKKS-D ise 2008 yılından bu yana deniz üslerinin hava savunmasında başarıyla görev yapmaktadır.
2001 yılı sonlarından itibaren kullanılmaya başlanan HErİKKS Sistemleri’nin yaygınlaştırılması ve kullanımda olan sistemlere yeni kabiliyetler kazandırılmasına yönelik olarak Aselsan ile Milli Savunma Bakanlığı arasında 15 Haziran 2004 tarihinde ABD$14 Milyon değerinde HErİKKS-II kontratı imzalanmış ve teslimatlar 2007 yılı içerisinde tamamlanmıştır. Yeni teslimatlar ile kullanıcı Kolordu sayısında herhangi bir artış olmazken, mevcut kullanım daha da yaygınlaştırılmıştır. Mevcut bilgisayarların değişiminin yanı sıra D-IX Super Feledermaus radarları üzerinde gerçekleştirilen yeni bilgisayar entegrasyonu çalışması ile radarlara Hava Kuvvetleri Komutanlığı Savaş Harekat Merkezi’ne radar izi gönderebilme kabiliyeti kazandırılmıştır. 2008 yılında başlatılan HErİKKS-MSYS projesi ile mevcut sisteme ilave ve gelişmiş özellikler kazandırılarak yeni sürümün teslimatı 2012 yılı içerisinde tamamlanmıştır. Son olarak 21 Aralık 2016 tarihinde imzalanan sözleşme ile HErİKKS-VI Sistemi geliştirilerek Kara Kuvvetleri’ne teslim edilmeye devam etmektedir.
Temel konfigürasyonda Kolordu’da 75km menzilli ve aynı anda minimum 60 hava hedefini izleyebilen üç boyutlu AN/MPQ-64 Sentinel Hava Gözetleme Radarı ile D-IX Super Fledermaus atış kontrol radarları, Tugay’larda ise 20 km menzile sahip P-STAR radarları bulunmaktadır. Ancak esnek yapısı sayesinde sisteme değişik noktalardan birden fazla Sentinel radarı entegre edilebilmektedir. AN/MPQ-64 Sentinel radarlarının tamamı Aselsan tarafından üretilen KALKAN Hava Savunma Erken İkaz Radarı [HSEİR] ile birebir esasına göre değiştirilmektedir.
Batarya Harekat Merkezi’nden, Sentinel radarlarından ve Tugaylardaki P-STAR sensörlerinden gelen hedef bilgileri havuz görevi gören Kolordu Uçaksavar Harekat Merkezi [UHM]’nde toplanmaktadır. UHM aynı zamanda Hava Kuvvetleri Komutanlığı’na bağlı hava gözetleme radarları ile uzun menzilli radar arayüzleri sayesinde veri haberleşmesi yapabildiğinden operatörler potansiyel hedefleri çok uzak mesafelerden takibe alabilmektedir. Burada değerlendirilen hedef bilgileri eş zamanlı olarak Tugay UHM’lerine aktarılabilmekte ve hedef tespitine müteakip en uygun silah terminali otomatik olarak hedefe yönlendirilmektedir.
Bugün geldiğimiz noktada Hava Kuvvetleri Komutanlığı bağlısı Boeing 737 HİK uçağının, gözetleme radarlarının veya Göktürk uydularının elde ettiği anlık istihbarat Aselsan tarafından geliştirilen sistemler sayesinde Hava Savunma Harekat Merkezleri’ne anlık olarak iletilmekte ve Kara, Hava ve Deniz Kuvvetleri bağlısı tüm unsurlar ile kamu güvenliğini sağlayan kurumlar (Emniyet, İtfaiye, Sahil Güvenlik gibi) ve stratejik ağlar harekete geçirilebilmektedir.
ÇELİK KUBBE Nedir?
Çelik Kubbe, Türkiye’nin yerli teknolojiyle geliştirdiği farklı irtifalarda görev yapabilen hava savunma sistemlerinin entegre bir şekilde çalıştığı bütünleşik bir mimariye sahip kapsamlı bir hava savunma sistemidir. Alçak irtifadan yüksek irtifaya kadar GÖKBERK, SUNGUR, HİSAR-A, HİSAR-O, GÜRZ, GÖKDEMİR, SİPER ve daha onlarca hava savunma sisteminin KALKAN ve ALP gibi radarlar ile GÖKTÜRK uydularıyla entegre bir şekilde çalışarak Türkiye’nin hava savunmasını tek bir merkezden yönetmesine olanak sağlamaktadır. Hava Kuvvetleri Komutanlığı’nın kullandığı HAKİM-100 Hava Komuta Kontrol Sistemiyle, Deniz ve Kara Kuvvetleri Komutanlığı’nın kullandığı HERiKKS-D ve HERiKKS-VI sistemlerinin RADNET ve T-Link üzerinden birbirleriyle haberleşmesine olanak sağlamaktadır. Yine bu sistem Hava Resmi Paylaşım Arayüzü [HARPAY] araçları üzerinden dost ve müttefik ülkelere de anlık veri aktarımı yapabilmektedir.
2025 yılı Eylül ayı itibariyle tüm katmanlarından onlarca sistemin teslim edildiği ÇELİK KUBBE sahada aktif olarak kullanılmaktadır. 27 Ağustos 2025 tarihinde toplam değeri 19 Milyar Türk Lirasını aşan 47 araçtan oluşan ÇELİK KUBBE teslimatı yapılmıştır.
Teslim Edilen Sistemler :
| Sistem İsmi | Ürün İsmi | Adet | Taşıyıcı Platform |
| ALP 300-G Radarı | Treyler | ||
| ALP 300-G Radar Destek Aracı | BMC 8×8 Zırhlı TTA | ||
| ALP 100-G Radarı | BMC 6×6 TTA | ||
| ALP 100-G Radar Destek Aracı | BMC 6×6 TTA | ||
| Haberleşme İstasyon Aracı | BMC 6×6 TTA | ||
| Haberleşme Röle Aracı | BMC 6×6 TTA | ||
| Filo Kontrol Merkezi | BMC 6×6 TTA | ||
| Batarya Atış Kontrol Merkezi | BMC 6×6 TTA | ||
| ? | BMC 6×6 TTA | ||
| Füze Fırlatma Aracı | Mercedes 6×6 Zetros | ||
| Füze Taşıma Yükleme Aracı | Mercedes 6×6 Zetros | ||
| Batarya Atış Kontrol Merkezi | Mercedes 6×6 Zetros | ||
| KALKAN-II Radarı | |||
| KALKAN-II Radar Destek Aracı | Mercedes 4×4 U5000 | ||
| Elektro Optik Sistem Aracı | Otokar 4×4 Ural ZPT | ||
| KORKUT Silah Sistem Aracı | FNSS ZPTP | ||
| KORKUT Komuta Kontrol Aracı | FNSS ZPTP | ||
| Aselsan Ateş İdare Cihazı | |||
| 35mm GDF Modernize Çekili Top | |||
| PUHU 3-LT Elektronik Harp Sistemi | BMC 6×6 Zırhlı TTA | ||
| REDET-II Elektronik Harp Sistemi | MAN 6×6 TTA | ||
| ALP 300-G Radarı | Treyler | ||
| ALP 100-G Radarı | Anadolu 8×8 SEYİT TTA |
Türkiye’nin tüm katmanlarda yakın dönemde sahip olmak istediği ÇELİK KUBBE Hava Savunma Ağı’na entegre edilen ve üretimleri yapılarak edilmeye devam eden sistemler aşağıdaki tablolarda detaylı olarak gösterilmektedir.
Türkiye’nin Katmanlı Hava Savunma Kabiliyeti
| Türkiye’de bu menzilde sistem bulunmamaktadır. | ||||
| S-400 Triumph Bölge Hava ve Füze Savunma Sistemi | 400km | |||
| SİPER Ürün-1 Bölge Hava ve Füze Savunma Sistemi | 100km | |||
| SİPER Ürün-2 Bölge Hava ve Füze Savunma Sistemi | 150km | |||
| HİSAR O Hava Savunma Sistemi [HİSAR O Füzesi] | ||||
| HİSAR O Hava Savunma Sistemi [HİSAR RF Füzesi] | ||||
| HİSAR D RF Hava Savunma Sistemi | ||||
| GÖKDEMİR Hava Savunma Sistemi [GÖKDOĞAN] | ||||
| RIM-162B ESSM Gemi Konuşlu Hava Savunma Füzesi | ||||
| RIM-66E SM-1MR Gemi Konuşlu Hava Savunma Füz. | ||||
[Füze Sistemleri] | ||||
| HİSAR A Alçak İrtifa Hava Savunma Sistemi | ||||
| GÜRZ Nokta Hava ve Füze Savunma Sistemi | ||||
| GÖKSUR Nokta Hava Savunma Sistemi | ||||
| LEVENT Yakın Hava Füze Sistemi | ||||
| BURÇ Mobil Hava Savunma Sistemi [SUNGUR Füzesi] | ||||
| PUSU Silah Sistemi [CİRİT Füzesi] | ||||
| ATILGAN K/M STINGER Sistemi [FIM-92C Füzesi] | ||||
| ZIPKIN K/M STINGER Sistemi [FIM-92C Füzesi] | ||||
| SUNGUR Kısa Menzilli Hava Savunma Füzesi | ||||
| RIM-7P SeaSparrow Hava Savunma Füzesi | ||||
| RIM-116A RAM Hava Savunma Füzesi | ||||
[Namlulu Sistemler] | ||||
| KORKUT K/M Alçak İrtifa Hava Savunma Sistemi | ||||
| 35mm GÖKER Çok Maksatlı Silah Sistemi | ||||
| 35mm SARP 100/35 Silah Sistemi | ||||
| 35mm GDF-003 Oerlikon Namlulu Uçaksavar Topu | ||||
| 35mm GDF-001 Oerlikon Namlulu Uçaksavar Topu | ||||
| 25mm KORKUT 100/25 SB Silah Sistemi | ||||
| GÖKDENİZ 100/35 Yakın Hava Sistemi [CIWS] | ||||
| Phalanx Mk-15 Yakın Hava Sistemi [CIWS] | ||||
| Sea Zenith Yakın Hava Sistemi [CIWS] | ||||
[Anti-İHA Sistemleri] | ||||
| GÖKBERK Mobil Lazer Silah Sistemi | ||||
| ALKA Yönlendirilmiş Enerji Silah Sistemi [YESS] | ||||
| İHASAVAR Anti-Drone Karıştırma/Köreltme Sistemi | ||||
| İHTAR Anti-Dron Sistemi | ||||
| SEDA 100-Cuav Akustik Drone Tespit Sistemi | ||||
| ŞAHİN 130/40GL 40mm Fiziksel Sistemi | ||||
| NAZAR Lazer Elektronik Taarruz Sistemi | ||||
| KAPAN Dron Savunma Sistemi | ||||
| KANGAL FPV Karıştırma/Köreltme Sistemi | ||||
| BUKALEMUN GNSS Aldatma Sistemi | ||||
| İLTER Mobil GNSS Yanıltma/ISM Engelleme Sistemi | ||||
| İLTER J250 Dron Tespit ve Engelleme Sistemi | ||||
| İLTER J250D Dron Tespit ve Engelleme Sistemi | ||||
| İLTER J350 Dron Tespit ve Engelleme Sistemi | ||||
| İLTER MARITIME Dron Engelleme Sistemi | ||||
| İLTER TANK Dron Engelleme Sistemi | ||||
| TOLGA Soft-Kill Jammer | ||||
| TOLGA 35mm Namlulu Silah Sistemi | ||||
| TOLGA 20mm Namlulu Silah Sistemi | ||||
| TOLGA 40mm Otomatik Bomba Fırlatma Sistemi | ||||
| TOLGA 3×12,7mm Taret | ||||
Türk Hava Savunma ve Erken İhbar Radar Sistemleri
| Yerli ve Milli Radar Sistemleri | ||||
| ALP 500-G Sabit Erken İhbar Radar Sistemi | ||||
| ALP 300-G Uzun Menzilli Erken İhbar Radarı | ||||
| ALP 100-G Alçak İrtifa Radar Sistemi | ||||
| KALKAN-II Hava Savunma Radarı | ||||
| KALKAN-I Hava Savunma Erken İkaz Radarı | ||||
| Diğer Radar Sistemleri | ||||
| AN/MPQ-64 Sentinel Hava Savunma Radarı | ||||
| P-Star Portatif Gözetleme ve Takip Radarı | ||||
| Aselsan Ateş İdare Cihazı | ||||
| Hava Trafik Kontrol Radar Sistemleri | ||||
| HTRS 100 Hava Trafik Kontrol Radar Sistemi | ||||
| AN/MPN-14K [TU] Radar Yaklaşma Kontrol Sistemi | ||||
| MPN-25 [TU] Mobil Yaklaşma ve İniş Sistemi | ||||
