Son Güncellenme: 23.03.2024/Cumartesi

Bölüm-1 | Bölüm-2 | Bölüm-3

Türkiye Cumhuriyeti İnsansız Hava Aracı Kabiliyeti (Bölüm-3)

Türkiye'nin insansız hava aracı sistemlerinde yakaladığı büyük başarı, bu alanda yeni ve daha gelişmiş platformların geliştirilmesini sağlamıştır. Özellikle Baykar yapımı Bayraktar TB-2S Silahlı İnsansız Hava Aracı'nın Libya, Suriye, Karabağ ve son olarak da Ukrayna'da elde ettiği büyük başarılar, Türkiye'nin İHA ihracat merkezi haline gelmesini sağlamıştır.

Baykar Akıncı Taarruzi İnsansız Hava Aracı projesini kendi öz sermayesini kullanarak 2017 yılında başlatmıştır. Akıncı TİHA ile ilgili ilk görseller, Haziran 2018 tarihinde ortaya çıktı. Azami 40.000 feet irtifaya, 24 saat havada kalış süresine ve 6.000kg azami kalkış ağırlığına sahip olacak özelliklerde tasarlanan Akıncı-A TİHA, 6 Aralık 2019 tarihinde Çorlu Hava Meydan Komutanlığı'nda ilk test uçuşunu gerçekleştirdi. Yaklaşık 16 dakika süren ilk test uçuşunda otomatik taksi ve kalkış testinin ardından başarıyla iniş gerçekleştirildi. Ivchenko-Progress üretimi iki adet AI-450C [450HP (336kW)] tipi motorla güçlendirilen Akıncı-A [PT-1] ile 10 Ocak 2020 tarihinde yapılan ikinci uçuş testinde 5.000 feet irtifaya ulaşıldı. Yüksek İrtifa Uzun Havada Kalış [HALE] sınıfında tasarlanan ve hava-hava muharebesi kabiliyetine sahip olan Akıncı İHA bu nedenle Taarruz İHA olarak isimlendirilmiştir.

12.2 metre uzunluğa, 20 metre kanat açıklığına sahip Akıncı TİHA, 4.1 metre yüksekliğe sahiptir. Azami 361 km/saat hıza ulaşabilen Akıncı TİHA'nın normal seyir hızı 278 km/saattir. Çift yedekli SATCOM ve LOS ile Tam Otomatik Uçuş Kontrol ve 3 Yedekli Otopilot Sistemi'ne sahip Akıncı, yer sistemlerine bağımlı olmaksızın tam otomatik iniş ve kalkış özelliğine sahiptir.

13 Ağustos 2020 tarihinde üretilen ikinci Akıncı TİHA [PT-2] prototipi, 1 saat 2 dakika süren ilk test uçuşunu başarıyla gerçekleştirdi. Akıncı TİHA'nın devam eden testleri kapsamında PT-1 olarak isimlendirilen ilk prototipi ile Çorlu Hava Meydan Komutanlığı'ndan yapılan beşinci test uçuşunda Yüksek İrtifa Sistem Tanımlama Testi, 22 Ağustos 2020 tarihinde gerçeleştirildi. Test kapsamında saat 06:16'da havalanan Akıncı TİHA, azami 30.000 feet irtifaya çıkarak 3 saat 22 dakikalık uçuş gerçekleştirdi. Üçüncü Akıncı TİHA [PT-3] prototipi ise ilk uçuş testini 20 Mart 2021 tarihinde gerçekleştirdi. Akıncı TİHA ile yapılan ilk atış testleri 22 Nisan 2021'de Akıncı PT-3 kullanılarak yapılmış ve testlerde Roketsan üretimi MAM-L, MAM-C ve MAM-T mühimmatları kullanılmıştır.

Türkiye ile Amerika arasında yaşanan F-35 ve S-400 krizi nedeniyle F-35 uçakları envantere kazandırılamamış, eskiyen F-4E Phantom II uçakları ise envanter dışına çıkarılmıştır. Özellikle terör örgütüne yönelik havadan gerçekleştirilen operasyonlarda F-16C/D uçaklarının üzerine düşen yükü azaltmak adına Baykar Akıncı TİHA büyük önem taşımaktadır. Bu yükü azaltmak adına seri üretim olarak üretilen ilk Akıncı TİHA S-1, 19 Mayıs 2021 tarihinde ilk uçuşunu gerçekleştirdi. Bundan sonra test uçuşları devam eden Akıncı TİHA [S-1], 7 Temmuz 2021 tarihinde resmi heyetlerin önünde yaptığı uçuşta milli olarak geliştirilen bir hava aracıyla ulaşılan en yüksek irtifaya çıkarak Türk havacılık tarihinin irtifa rekorunu kırdı. Gökyüzünde 38.039 feet (11.594 metre) yüksekliğe çıkan Akıncı, bu uçuşta 25 saat 46 dakika havada kaldı. 10 Temmuz 2021 tarihinde ise gövde altında Nüfus Edici Bomba takılı halde Akıncı S-1 toplam 3000 libre (1360 kg) faydalı yük ile 13 saat 24 dakika süren uçuş gerçekleştirmiştir.

Yapılan tüm test ve geliştirme çalışmalarının ardından Baykar Akıncı Taarruzi İHA'lardan üç tanesi 29 Ağustos 2021 tarihinde güvenlik güçlerine teslim edilmiştir. Akıncı-A tipi olarak teslim edilen üç TİHA'dan bir tanesi Hava Kuvvetleri Komutanlığı'na, bir tanesi Kara Kuvvetleri Komutanlığı'na ve bir tanesi de Milli İstihbarat Teşkilatı'na teslim edilmiştir. Yine aynı törende 29 İHA operatörü, 30 elektronik/YKİ-YVT teknisyeni, 32 mekanik/motor teknisyeni, 24 faydalı yük operatörü ve 10 silah teknisyeni olmak üzere toplam 125 kursiyer mezun olarak mezuniyet belgelerini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın elinden teslim aldı.

2021 yılı içerisinde üç adet daha Akıncı-A TİHA Kara Kuvvetleri Komutanlığı'nın envanterine kazandırılmıştır. 2023 yılında ise toplam 9 adet daha envantere kazandırılan Akıncı-B TİHA ile toplam 15 adet Akıncı-A/B TİHA envantere kazandırılmış oldu. Ayrıca Baykar Bayraktar TB-2 ile yakalamış olduğu ihracat başarısını Akıncı TİHA ile de devam ettirmiş ve toplamda 5 ülke ile ihracat anlaşması imzalamıştır.

Akıncı-A olarak teslim edilen ilk üç TİHA'dan sonra daha güçlü motorlara sahip Akıncı-B TİHA, 2 Mart 2022 tarihinde 1 saat 16 dakika süren ilk test uçuşunu gerçekleştirdi. 750HP (559kW) gücündeki iki adet Pratt & Whitney Canada üretimi PT6A-135A tipi motorla güçlendirilen Akıncı-B ile yapılan 11 Mart 2022 tarihindeki test uçuşunda 45.118 feet (13.716 metre) irtifaya ulaşılarak daha önce kendisine ait olan Türkiye tarihinde millî ve özgün tasarım bir hava aracıyla çıkılmış en yüksek irtifa rekorunu yeniden kırmıştır.

AKINCI TİHA ile yeni geliştirilen yerli ve milli mühimmatların entegrasyon çalışmaları 2024 yılı içerisinde de devam etmektedir. Roketsan tarafından yeni geliştirilen İHA-230 ve İHA-122 süpersonik füzelerin yanı sıra, ÇAKIR Milli Seyir Füzesi'nin entegrasyonu da başarıyla gerçekleştirildi. Ayrıca 24 Şubat 2024 tarihinde iki adet 850HP motorla güçlendirilen AKINCI-C TİHA [PT-6] ilk test uçuşunu başarıyla gerçekleştirdi.

Akıncı Taarruzi İnsansız Hava Aracı Belgeseli :

Akıncı Taarruzi İnsansız Hava Aracı Mühimmat Entegrasyon Çalışmaları :
Akıncı Taarruzi İHA, 1.500kg faydalı yük kapasitesi ile kanat ve gövde altı istasyonlarda çok sayıda mühimmat taşıyabilmektedir. Bu kapsamda yerli ve milli olarak üretilen çeşitli mühimmatların entegrasyon çalışmaları yapılmaktadır.

Roketsan İHA-230 Süpersonik Füzesi : 31 Mart 2023 Cuma günü Tekirdağ’ın Çorlu ilçesindeki Akıncı Uçuş Eğitim ve Test Merkezi’nden havalanan Baykar Akıncı Taarruzi İHA [PT-4], Sinop Atış Alanı'nda ateşlediği KKS/ANS güdümlü İHA-230 Füzesi ile Karadeniz üzerinde bulunan 140km mesafedeki hedefi başarıyla imha etti. Akıncı TİHA [PT-4] daha önce İHA-230 füzesi ile 16 Aralık 2022 tarihinde 25.000 feet irtifadan yapılan ilk atış testinde yine Sinop açıklarında 100km+ mesafede bulunan hedefi başarıyla imha etmişti.

Tübitak SAGE GÖKÇE [MK-83] Yeni Nesil Güdüm Kiti : Akıncı TİHA [PT-4] ile 22 Aralık 2022 Perşembe günü gerçekleştirilen test atışında Tübitak SAGE’nin geliştirdiği GÖKÇE Yeni Nesil Güdüm Kiti ile hedef başarılı bir şekilde imha edildi.

Aselsan TOLUN Minyatür Bomba Atış Testi : 2 Aralık 2022 tarihinde Çorlu Hava Meydan Komutanlığı’ndan havalanan Akıncı TİHA, Konya Karapınar Atış Sahası'nda bulunan hedefi TOLUN Minyatür mühimmat kullanarak başarıyla imha etti.

Aselsan LGK-82 [MK-82] Lazer Güdüm Kiti : 1 Temmuz 2022 Cuma günü Çorlu Hava Meydan Komutanlığı’ndan havalanan ve test boyunca ortalama 30 bin feet irtifada bulut üstünde uçan Akıncı Taarruzi İHA [PT-4], bulut altında uçan Bayraktar TB2 SİHA’nın lazerle işaretlediği hedefi LGK-82 ile tam isabetle vurdu.

Aselsan KGK-SİHA-82 [MK-82] Lazer Güdüm Kiti : 14 Haziran 2022 Salı günü Çorlu'dan havalanan Akıncı Taarruzi İHA [PT-4], TÜBİTAK SAGE tarafından geliştirilen KGK-SİHA-82 mühimmatı ile Sinop açıklarında bulunan 30km mesafedeki hedefi başarıyla imha etti.

Roketsan TEBER-82 [MK-82] Güdüm Kiti : Bayraktar Akıncı TİHA [PT-3], 23 Nisan 2022 tarihinde Roketsan tarafından geliştirilen TEBER-82 Güdüm Kiti ile gerçekleştirdiği ilk atış testini başarıyla tamamladı.

Roketsan MAM-T, MAM-C, MAM-L Mühimmatları : 22 Nisan 2021 tarihinde Baykar Akıncı Taarruzi İHA [PT-3] yapılan ilk atış testinde Roketsan tarafından milli olarak geliştirilen akıllı mühimmatlar MAM-C, MAM-L ve ilk kez kullanılan MAM-T hedefler başarıyla vurdu.

Aksungur İnsansız Hava Aracı : TUSAŞ, Anka projesinin başarısının ardından daha yüksek faydalı yük kapasitesine sahip yeni bir Anka üretmek için 2017 yılının Eylül ayında çalışmalara başladı. 2018 yılı Şubat ayında ön tasarım çalışması tamamlanan Aksungur İHA Projesi, toplam 17 ay gibi kısa bir sürede tamamlandı ve 28 Ocak 2019 tarihinde hangardan çıkarıldı. 17 Şubat 2019 tarihinde başlayan yer testlerini, 28 Şubat tarihinde gerçekleştirilen ilk motor çalıştırma testi takip etti. 24 metre kanat açıklığına, 12 metre uzunluğuna ve 3 metre yüksekliğe sahip Aksungur İHA'nın 001 tescilli ilk prototipi, 7 Mart 2019 tarihinde başlayan taksi testlerinin ardından, 20 Mart 2019 tarihinde 4 saat 20 dakika süren ilk test uçuşunu başarıyla gerçekleştirdi. Otomatik iniş ve kalkış özelliğinin de test edildiği bu ilk uçuşta, oldukça yüksek başarı elde edildi. 3 Nisan 2019'da yapılan ikinci test uçuşunun ardından, 30 Nisan'da İstanbul'da gerçekleştirilen Uluslararası Savunma Sanayii Fuarı (IDEF)'te sergilendi.

Aksungur ile 2 Eylül 2020 tarihinde yapılan 59'uncu test uçuşunda bir rekor kırılarak 20.000 feet irtifaya ulaşan Aksungur İHA, tam 49 saat boyunca kesintisiz havada kaldı. Bir rekora imza atarak iki günden fazla süren bu test uçuşunda, sekizer saatlik çalışma periyotları süresince toplam dört uçuş test piloyu ile üç uçuş testi mühendisi görev yaptı. Yapılan bu test uçuşu sırasında Aksungur, havadan bir orman yanıgını tespit ederek durumun Orman Genel Müdürlüğü'ne bildirilmesini sağlamış ve yaklaşık 30 saatlik kamera görüntüsü aktarımı ile yerdeki ekiplerin doğru ve anlık bilgilendirilmesine imkan tanımıştır. 49 saatlik uçuşun ardından kısa sürede tekrar havalanan Aksungur, aynı yangına havadan destek vermek amacıyla yeniden havalanarak İç Anadolu'nun kuzeyinde uçuşuna devam etmiştir. Aksungur tarafından gerçekleştirilen bu rekor uçuşunda TEI tarafından tasarlanıp üretilen her biri 172HP güç üretebilen iki adet PD-170 tipi motor kullanıldı.

750 kg yüksek faydalı yük taşıma kapasitesi ile gece/gündüz her türlü hava koşullarında istihbarat, gözetleme, keşif ve taarruz görevlerini gerçekleştirebilen Aksungur bu kez de 10 Eylül 2020 tarihinde Roketsan tarafından geliştirilen 12 adet MAM-L mühimmatı (tam yük kapasitesi) ile 28 saat uçuş gerçekleştirdi.

2021 yılı Nisan ayında Ankara'da bulunan TUSAŞ havacılık ve Uzay Sanayii tesislerinden havalanan Aksungur İHA, Sinop açıklarında yaptığı atış testinde Tübitak SAGE tarafından geliştirilen KGK-SİHA-82 mühimmatı ile 30km uzaklıktaki hedefi başarıyla imha etti.

TUSAŞ Genel Müdürü Temel Kotil tarafından 2020 yılının Aralık ayında yapılan açıklama ile Aksungur'un seri üretime geçtiği açıklandı. Seri üretime geçen Aksungur'un ilk kullanıcısı Orman Genel Müdürlüğü oldu. 3 Haziran 2021 tarihinde TUSAŞ tarafından yapılan açıklama ile havadan yangınların gözetlenmesi ve yerdeki ekiplerin hızlı bir biçimde koordine edilmesi amacıyla Orman Genel Müdürlüğü hizmetine bir adet Aksungur İHA'nın hizmet alımı şeklinde teslim edildiği açıklandı. 2021 yılı yangın döneminde kullanılmak üzere Adana Şakirpaşa Havalimanı'na konuşlandırılan Aksungur İHA, böylece aktif görev almaya başlamıştır.

TUSAŞ Genel Müdürü Temel Kotil tarafından 2020 yılının Aralık ayında yapılan açıklama ile Aksungur'un seri üretime geçtiği açıklandı. Seri üretime geçen Aksungur'un ilk kullanıcısı Orman Genel Müdürlüğü oldu. 3 Haziran 2021 tarihinde TUSAŞ tarafından yapılan açıklama ile havadan yangınların gözetlenmesi ve yerdeki ekiplerin hızlı bir biçimde koordine edilmesi amacıyla Orman Genel Müdürlüğü hizmetine bir adet Aksungur İHA'nın hizmet alımı şeklinde teslim edildiği açıklandı. 2021 yılı yangın döneminde kullanılmak üzere Adana Şakirpaşa Havalimanı'na konuşlandırılan Aksungur İHA, böylece aktif görev almaya başlamıştır. Teslim edilen Aksungur İHA, orman yangınları sırasında 60 saat havada kalarak bir rekora imza attı. Ayrıca bu rekor uçuşunda üç yangın gözetleme kulesi çalışanının da kurtarılmasında rol oynayarak kendisini kanıtladı.

Savunma Sanayi Başkanı İsmail Demir'in kendi sosyal medya hesabından 20 Ekim 2021 tarihinde yaptığı açıklama ile Orman Genel Müdürlüğü'nün ardından Aksungur İHA'nın Deniz Kuvvetleri Komutanlığı envanterine kazandırıldığı açıklanmıştır. Baykar Bayraktar TB-2S'leri ve TUSAŞ üretimi Anka Blok-B ve Anka-S İHA sistemlerini aktif olarak kullanan Deniz Kuvvetleri, Aksungur İHA'yı da envanterine dahil ederek özellikle Ege ve Akdeniz bölgesinde sahada büyük üstünlük elde etmiştir. Bugüne kadar toplam üç adet Aksungur İHA (24 Mart 2022 tarihinde bir adet, 5 Ağustos 2022 tarihinde bir adet) Türk Deniz Kuvvetleri Komutanlığı envanterine kazandırılmıştır.

Çift motorlu, 750kg+ faydalı yük taşıma kapasitesi bulunan Aksungur İHA'ya sivil baz istasyonu entegre edildi. Entegre edilen sistemin ilk testleri Turkcell tarafından sağlanan mobil data desteğiyle gerçekleşti. Sivil baz istasyonu üzerinden ilk kez kesintisiz cep telefonu görüşmesi yapıldı. İlk testleri başarıyla tamamlanan bu kabiliyet sayesinde Aksungur, yangın, deprem gibi afet durumlarda istihbarat, gözetleme, keşif faaliyetlerinin yanı sıra baz istasyonu olarak da ülkemize hizmet edebilecek. 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli yaşanan iki büyük depremden sonra Aksungur İHA'ya entegre edilen baz istasyonu 94 saat boyunca aktif olarak kullanıldı. Baz istasyonuyla yaklaşık 10 kilometre alanda iletişim hizmeti verebilen, havada tur atarken ise toplamda 50 kilometrelik alanda veri aktarımının devamlılığını sağlayan İHA bu alanda büyük başarı elde etmiştir.

Kızılelma Muharip İnsansız Uçak Sistemi : Baykar Teknoloji tarafından tamamen yerli ve milli olarak kendi imkanlarıyla geliştirilen jet motorlu Kızılelma Muharip İnsansız Uçak Sistemi ile ilgili ilk çalışmalar 2013 yılında başlamış olsa da uçağın kavramsal tasarım görselleri ve özelliklerine dair ilk açıklama 20 Temmuz 2021 tarihinde kamuoyu ile paylaşılmıştır. 11 Kasım 2021 tarihinde Saha Expo fuarında Baykar ile Ukraynalı İvçenko-Progress arasında AI-322F turbofan Motor Tedarik Anlaşması ve AI-25TLT Turbofan Motor Entegrasyon Sözleşmesi imzalanmıştır. Bu kapsamda ilk üretilecek Kızılelma MİUS modellerinde Ukraynalı motorlar kullanılacak, daha sonra TEI tarafından geliştirilen motorlarlarla üretim devam edecektir.

12 Mart 2022 tarihinde Baykar tarafından yapılan bir açıklama ve paylaşılan görsel ile Muharip İnsansız Uçak Sistemi'nin ilk prototipinin üretim geliştirme modeli entegrasyon hattına girdi ve adının Kızılelma olduğu açıklandı. Kısa pistli gemilere iniş-kalkış özelliğine sahip olacak şekilde tasarlanan Kızılelma, ayrıca agresif manevralarla insanlı savaş uçakları gibi hava-hava muharebesi gerçekleştirebilecek. Düşük radar izi ve gelişmiş yapay zekası sayesinde en zorlu görevleri başarıyla gerçekleştirecek olan Kızılelma, 6 ton kalkış ağırlığına sahiptir. 1.500kg faydalı yük taşıma kapasitesine sahip olarak tasarlanan Kızılelma'nın üretilen ilk prototipi ilk kez Samsun'da düzenlenen Teknofest 2022'de halka açık olarak sergilenmiştir.

13 Haziran 2022 tarihinde Baykar tarafından paylaşılan görsellerde gövde montajı bitmiş Kızılelma ilk kez boyalı haliyle paylaşılmıştır. 17 Eylül 2022 tarihinde gerçekleştirilen Kızılelma'nın birinci prototipinin ilk Motor Entegrasyon Testi'nin başarıyla tamamlandığı açıklanmıştır. Motor ve yer testlerinin ardından 20 Kasım 2022 tarihinde ise ilk Otomatik Taksi ve Koşu Testi başarıyla gerçekleştirildi.

Tüm yer testleri ve gerekli hazırlıkların ardından nihayet Kızılelma gökyüzüyle buluştu. 14 Aralık 2022'de Tekirdağ Çorlu’da bulunan Akıncı Uçuş Eğitim ve Test Merkezi’nde ilk uçuş öncesi gerekli testlerin tamamlanmasıyla birlikte 14.59’da havalanan Bayraktar Kızılelma, 18 dakikalık uçuşun ardından saat 15.17’de ilk uçuşunu başarıyla tamamlayarak iniş yaptı.

Yapılan ilk başarılı uçuşun ardından Kızılelma'nın geliştirme faaliyetlerine devam edildi. Günümüzde kullandığımız F-16 savaş uçakları gibi hava-hava muharebesi yapabilme kabiliyetine sahip olacak Kızılelma, kısa pistlere inebilme özelliği sayesinde TCG Anadolu gibi Deniz Kuvvetleri Komutanlığı envanterinde bulunan gemilerde de konuşlanabilecek. Bu sayede sınır ötesi operasyonlarda ülkemizin gücünü en üst seviyelere taşıyabilecek ve bir çok ülkenin hava kuvvetlerine karşı büyük üstünlük sağlayacak. TC-ÖZB kuyruk tescilli ilk Kızılelma prototipinin 14 Aralık 2022'de gerçekleştirdiği ilk uçuşun ardından, 23 Ocak 2023 tarihinde yine aynı uçakla bu kez de Sistem Tanımlama Test Uçuşu gerçekleştirildi.

Üçüncü test uçuşunu 31 Mart 2023 tarihinde gerçekleştiren Kızılelma, bu uçuş sırasında 20.000 feet irtifaya çıkarak Orta İrtifa Sistem Tanımlama Testi'ni gerçekleştirdi. Bu test uçuşu sırasında yine Baykar üretimi Akıncı İHA kendisine eşlik etti.

4 Mart 2023 tarihinde TCG Anadolu gemisi resmi olarak düzenlenen törenle Deniz Kuvvetleri Komutanlığı envanterine girmiştir. Bu tören sırasında TCG Anadolu'nun uçuş güvertesinde Baykar Teknoloji'nin yeni geliştirdiği Kızılelma ve Bayraktar TB-3 Taarruzi/Muharip İnsansız Hava Araçları'da yer aldı. Henüz resmi olarak gemiye iniş-kalkış yapmış olmasalar da geliştirme süreçleri bittiği zaman iki sistemde TCG Anadolu'da aktif olarak görev alacaktır.

Kızılelma, 15 Nisan 2023 tarihinde gerçekleştirdiği dördüncü test uçuşunda Sistem Tanımlama Testleri'ni gerçekleştirdi. Bu uçuştan yaklaşık 3 gün sonra yani 18 Nisan'da gerçekleşen beşinci test uçuşunda Kızılelma ilk defa iniş takımları kapalı halde uçuş gerçekleştirdi. Bu uçuş sırasında yüksek hızlara çıkan Kızılelma'nın, bu hızlarda manevra kabiliyeti test edildi. 21 Nisan tarihinde gerçekleştirilen 8. uçuş testinde iniş takımları kapalı olarak pist üzerinde alçak irtifada 630km/saat hızda test edildi. Bu uçuş sırasında yüksek hızlı uçuş ve manevra denemeleri ile seri iniş-kalkış ve pas denemeleri yapıldı. Kızılelma'nın deneme ve testlari yapılmakta olup 2023 yılının sonunda seri üretime geçmesi 2025 yılında ise TCG Anadolu'ya iniş-kalkış gerçekleştirmesi planlanlanmaktadır.

T-629 Elektrikli İnsansız Taarruz Helikopteri : TUSAŞ mühendisleri tarafından geliştirilerek prototipi üretilen T-629 Elektrikli İnsansız Taarruz Helikopteri ilk olarak 25 Şubat 2021 tarihinde, TUSAŞ'ın Ankara'da bulunan tesislerinde Emniyet Genel Müdürlüğü'nün ilk T-129B ATAK helikopteri teslim töreninde sergilendi. Tam olarak helikoptere ait özellikler bilinmese de T-629'un geliştirme çalışmalarının devam ettiği bilinmektedir.

Bayraktar TB-3 Taarruzi İnsansız Hava Aracı : Baykar tarafından geliştirilmekte olan Bayraktar TB-3, kısa pistli gemilerden kalkış ve iniş kabiliyetine sahip olacak bir taarruzi insansız hava aracı sistemidir. Katlanabilen kanat yapısıyla helikopter gemileri ve uçak gemilerinde kullanıma uygun olarak tasarlanan hava aracı kullanıcıya deniz aşırı görevlerde silahlı insansız hava araçlarıyla operasyon icra etme kabiliyeti sunmaktadır. Görüş hattı haberleşmenin yanı sıra görüş hattı ötesi haberleşme kabiliyetine de sahip olan Bayraktar TB3, bu sayede çok uzun mesafelerden kumanda edilebilmektedir.

Bayraktar TB-3 İHA'nın geliştirilmekte olduğu bilgisi ilk kez Selçuk Bayraktar tarafından 29 Ekim 2020 tarihindeki paylaşım ile duyuruldu. Bayraktar TB-2 ile neredeyse benzer tasarıma sahip olan Bayraktar TB-3, 14 metre kanat açıklığına, 8,35 metre gövde uzunluğuna sahiptir.

Bayraktar TB-3 İHA'nın ilk prototipi olan PT-1'in ilk fotoğrafları 27 Mart 2023 tarihinde Baykar Teknoloji'nin resmi hesaplarından paylaşıldı. Henüz ilk uçuşunu gerçekleştirmeyen Bayraktar TB-3, TCG Anadolu gemisinin Deniz Kuvvetleri Komutanlığı'na teslim töreninde gemi üzerinde konuşlandırılmıştır. Ayrıca TCG Anadolu gemisinin İstanbul ve İzmir'de halka açık olarak ziyaret edildiği günlerde de gemi üzerinde sergilenmeye devam etmiştir. 27 Nisan - 1 Mayıs 2023 tarihleri arasında İstanbul Atatürk Havalimanı'nda gerçekleşen Teknofest 2023 festivali kapsamında da halka açık olarak sergilenmiştir.

Anka-3 Muharip İnsansız Hava Aracı : TUSAŞ İHA Sistemleri Program ve İş Geliştirme Müdürü Fatma Sütcü tarafından yapılan açıklamayla 2022 yılı Şubat ayı içerisinde yönetim kurulunun onayıyla birlikte başlatılan Anka-3 MİUS Projesi, kamuoyundan gizli olarak yürütülmüştür. 18 Mart 2023 tarihinde yapılan açıklama ile Anka-3'ün ilk prototipine ait görseller kamuoyu ile paylaşılmıştır. Üzerinde toplam 7 silah istasyonu bulunan Anka-3, Hava Kuvvetleri tarafından kullanılan SOM-J, MK-82/83/84, HGK/KGK ve TOLUN gibi mühimmatları rahatlıkla taşıyabilmektedir. Ayrıca yine TUSAŞ tarafından yeni geliştirilen Şimşek-3 (Süper Şimşek) İHA'da Anka-3 üzerinden fırlatılabilecek. Henüz ilk uçuşunu gerçekleştirmiş olmasa da TUSAŞ Genel Müdürü Temel Kotil tarafından yapılan açıklamada, uçağın küçük bir modelinin başarılı bir test uçuşu gerçekleştirdiği belirtilmiştir.

6.500kg azami kalkış ağırlığına sahip Anka-3, 1.200kg faydalı yük taşıyabilmektedir. 40.000 feet azami irtifaya çıkabilen uçak, 0,7 Mach azami hıza sahiptir ve 10 saat havada kalarak görev yapabilmektedir. Kuyruksuz yapısı ve gövde içinde mühimmat taşıyabilme kabiliyeti sayesinde çok düşük radar görünürlüğüne sahip olan Anka-3, gelecek yıllarda Hava Kuvvetleri Komutanlığı'na önemli hava üstünlüğü sağlayacaktır. 26 Nisan 2023 tarihinde Ankara'da bulunan TUSAŞ tesislerinde ilk taksi testini gerçekleştiren Anka-3'ün, 2-3 hafta içinde ilk uçuşunu gerçekleştirmesi beklenmektedir.

Keşif, gözetleme ve istihbaratın yanı sıra elektronik harp yapabilecek olan Anka-3, düşman hava araçları ile angaje olarak hava-hava muharebesi gerçekleştirebilecek. Hava Kuvvetleri envanterinde bulunan ve yakın zamanda girecek olan F-16, Kaan MMU ve Hürjet gibi uçaklarla birlikte operasyon gerçekleştirebilecek.

Not: Bayraktar TB-2; 3 Eylül 2023 tarihi itibariyle 31 ülkeye ihraç edilmiştir.

Yukarıdaki tablolarda belirtilen ülkeler ihracatların resmi olarak açıklandığı veya kullanımın kesin olarak tespit edildiği ülklere aittir. Bu tabloların dışında resmi olarak açıklanmayan çok sayıda ülke bulunmaktadır. Örneğin Aralık 2022 tarihinde STM Genel Müdürü Özgür Güleryüz tarafından yapılan açıklamada Kargu'nun 10 ülkeye ihraç edildiği belirtilmiştir.